TÜBİTAK destekli projeyle, Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi liderliğinde geliştirilen yerli rumen sensör bolusları, sığır sağlığını anlık takip ederek verimliliği artıracak.
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda, Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) iş birliğiyle, sığır sağlığının anlık takibini sağlayacak yerli rumen sensör bolusları geliştiriliyor. TÜBİTAK-1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı tarafından desteklenen proje, ithal edilen sensörlerin yerlileştirilerek Türkiye’de hayvancılıkta dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlıyor.
EBYÜ Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığır sağlığını iyileştirmeye yönelik önemli adımlar içerdiğini belirtti. Dört üniversiteden uzman akademisyenlerin yer aldığı multidisipliner çalışma, yerli imkanlarla üretilecek sensörlerle süt ve et verimini artırmayı hedefliyor.
Rumen sensör bolusu, hayvanın midesinin ‘rumen’ adı verilen bölgesine yerleştiriliyor. Bu sensör, hayvanın mide ortamı sıcaklığı ve pH değerlerini sürekli olarak dışarıya veri olarak aktarıyor. Bu sayede hayvanın midesindeki tüm aktiviteler gözlemlenebilir hale geliyor.
Elde edilen veriler bilgisayar veya tablet aracılığıyla takip ediliyor. Bu veriler, hayvanın 6 ay sonraki süt verimi, kızgınlık dönemi, et kapasitesi gibi geleceğe yönelik öngörülerin güçlendirilmesine yardımcı oluyor. Ayrıca, hayvanın doğumunun yaklaşıp yaklaşmadığı, hastalık durumu veya hastalanma riski gibi konularda da bilgi sağlıyor.
Ertay, Türkiye’deki buzağı ölümlerinin yaklaşık yüzde 15 olduğunu, bu oranın rumen sensör bolusu kullanan ülkelerde yüzde 2-3 seviyelerinde olduğunu ifade etti. Geliştirilecek yerli ürünün yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin azalması bekleniyor.
Sensörün dışı, hayvanın midesine zarar vermeyen polimer malzemeden üretiliyor ve 5 yıldan uzun süre midede kalabiliyor. Çiftçiler ve veterinerler, tabletleri aracılığıyla hayvanların verilerini inceleyerek kızgınlık, doğum veya hastalık riskleri hakkında bilgi edinebilecek.
18 aylık proje süresince, geliştirilen sensörler 10 hayvanın midesinde test edilecek. Projenin başarıyla tamamlanması, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine katkı sunmayı ve Türkiye’deki sığır sayısını artırma hedeflerini desteklemeyi amaçlıyor.
Yorum Yap