Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, TBMM’de yaptığı sunumda Ay Uzay Aracı’nın 2027’de, İMECE-2’nin aynı yıl, İMECE-3’ün ise 2028’de uzaya gönderileceğini duyurdu. Bakan Kacır, sanayi, teknoloji ve uzay alanındaki gelişmelere dair önemli bilgiler paylaştı.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunumunda, uzay projelerine dair önemli açıklamalarda bulundu. Kacır, Ay Uzay Aracını yüzde 87 yerlilik oranıyla tamamladıklarını ve 2027’nin ilk aylarında uzaya göndererek Ay yörüngesine ve ardından Ay’a ulaştırmayı hedeflediklerini belirtti.
Bakan Kacır, yer gözlem uydu takımının üyeleri İMECE-2’yi 2027’de, İMECE-3’ü ise 2028’de uzaya göndereceklerini duyurdu. Ayrıca, yüksek hızlı veri iletim kapasitesine sahip TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başlandığını ekledi.
Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde inşa edilen güçlü sanayi altyapısı sayesinde imalat sanayisi üretiminin arttığını vurguladı. Pandemiden bu yana düşük teknolojide yüzde 9,6, orta-yüksek teknolojide yüzde 47,9 ve yüksek teknolojide yüzde 87,5’lik artışlar kaydedildiğini söyledi. İmalat sanayi katma değerinin 259 milyar dolara yükseldiğini ve yüksek teknolojili ihracatın payının yüzde 44,2 ile rekor kırdığını belirtti.
Türkiye’nin AR-GE harcamalarının yıllık 1,2 milyar dolardan 24,8 milyar dolara çıktığını ve milli gelir içindeki payının yüzde 1,55’e ulaştığını ifade eden Kacır, özel sektör AR-GE harcamalarının 16,1 milyar dolara yükseldiğini kaydetti. AR-GE personeli sayısının 318 bine ulaştığını ve bu alanda OECD ülkeleri arasında en çok artış sağlayan ülke olduklarını vurguladı.
Teknoparklarda girişim sayısının 13 bin 837’ye, istihdamın ise 136 bine ulaştığını belirten Kacır, desteklenen AR-GE ve tasarım merkezlerinde 56 bin 947 fikri mülkiyetin tescillendiğini aktardı. AR-GE teşviklerinden yararlanan proje sayısının 247 bine eriştiğini ve vergi teşviklerinin 2025’te 169 milyar lirayı aşacağını sözlerine ekledi.
Devlet teşviklerinden yararlanan imalat sanayi yatırımlarında yüksek ve orta-yüksek teknolojili sektörlerin payının yüzde 19’dan yüzde 47’ye çıktığını aktaran Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ve TCMB Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’na ayrılan kaynağın 500 milyar liradan 750 milyar liraya çıkarıldığını hatırlattı. Teknoloji Hamlesi Programı ile 213 projeye destek verildiğini ve ileri malzeme teknolojileri, biyoteknoloji gibi alanlarda 77 proje başvurusu alındığını bildirdi.
Son bir yılda 55 bin, bugüne kadar ise 130 binden fazla Togg’un yollara çıktığını belirten Kacır, ülke genelinde elektrikli araç şarj bağlantısı sayısının 48 bin 900’e ulaştığını söyledi. Milli Modüler Nükleer Reaktör Programı’nda ilk prototipin 2030’da üretime hazır hale geleceğini duyurdu.
TÜBİTAK programlarında 190 üniversite ve 3 bin 400 firmanın 11 bin 825 projesine 15,5 milyar lira katkı sağlandığını aktaran Kacır, üniversitelerin araştırma projelerinde 22 bin 300 bursiyerin desteklendiğini ve 12 ulusal araştırma altyapısında nitelikli çalışmalar yapıldığını belirtti. AESA radarları, arayıcı başlıklar ve uydu sistemleri için kritik öneme sahip radyo frekans çiplerinin yerli imkanlarla üretildiğini bildirdi. Yerli ve açık kaynaklı işletim sistemi Pardus’un indirme sayısının 3,7 milyona eriştiğini kaydetti.
Hidrojen depolama ve yakıt pili geliştirme çalışmaları tamamlanan ticari kamyon platformunun önümüzdeki yıl yollara çıkacağını söyleyen Kacır, sıfır emisyonlu milli lokomotifte kullanılacak 800 beygir gücündeki yerli hidrojen motorunun üretildiğini belirtti. Batarya Test ve AR-GE Merkezi’ndeki yeni yatırımlarla batarya hücresinden paketine kadar tüm elektriksel testlerin yerli imkanlarla yapılabildiğini ekledi. En az 5 kübitlik kuantum işlemci prototipinin tasarlanıp üretildiği bilgisini paylaştı.
Bilimsel yayın sayısında Türkiye’nin 13’üncü sıraya yükseldiğini ve yerli patent başvuru sayısının 11 bin 394’e, tescil sayısının ise 3 bin 738’e çıktığını bildiren Kacır, yerli patent başvurularında dünyada 10’uncu, marka başvurularında 6’ncı, tasarım başvurularında ise 3’üncü sırada olunduğunu aktardı. Yeşil Dönüşüm Programı kapsamında sera gazı emisyonlarının azaltılmasına odaklı 8,7 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 20 proje desteklendiğini duyurdu.
34 Organize Sanayi Bölgesi’nin (OSB) ‘Yeşil OSB’ olarak tescillendiğini belirten Kacır, BOTAŞ doğal gaz hatlarının güvenlik kontrollerini yapacak yerli robotun geliştirildiğini ve Türkiye Sosyal Kapsayıcı Yeşil Geçiş Projesi ile finansman sağlanacağını ifade etti. Dijital Dönüşüm Programı ile 13 milyar liralık 42 proje desteklendiğini ve son bir yılda Dijital Avrupa Programı’nda Türkiye’den kuruluşların hibe kazandığını aktardı.
Ulusal süper bilgisayar altyapısından 9 bin araştırmacının yararlandığını belirten Kacır, 54 kübit işlemci gücüne sahip kuantum bilgisayarının 2027’de devreye alınacağını duyurdu. BİLGE dil modeli ile yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Savunma sanayisinde 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumuyla güçlü bir yapı oluşturulduğunu dile getiren Kacır, savunma ve havacılık ihracatının 10 milyar doları aştığını belirtti. 2002’den bu yana savunma sanayisinde 1203 yatırım için teşvik belgesi düzenlendiğini ve 668 milyar lira sabit yatırımın önünün açıldığını kaydetti. Çelik Kubbe’de Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi SİPER-2’nin seri üretimine önümüzdeki yıl başlanacağını duyurdu.
Uzay teknolojilerinde 20 AR-GE merkezi ve teknoparklardaki 310 girişimde 24 bini aşkın araştırmacının istihdamı destekleniyor. Milli Uzay Programı ile uzay ve havacılık alanında 40 binden fazla bilim insanı, araştırmacı ve gencin yer aldığı projelere katkı sunuluyor. Uyduları kendi roketleriyle uzaya fırlatmaya hazırlanan Türkiye, Somali’de inşası süren uzay limanı ile küresel uzay ekonomisinden daha fazla pay almayı hedefliyor.
Ay Uzay Aracının yüzde 87 yerlilik oranıyla üretildiğini ve 2027’de uzaya gönderilerek Ay’a ulaşacak ilk 9 ülke arasında yer alınacağını belirten Kacır, İMECE-2’nin 2027’de, İMECE-3’ün ise 2028’de uzaya fırlatılacağını söyledi. TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başlandığını ve rubidyum tabanlı yerli atomik saatin uzaya gönderildiğini ekledi. Antalya Deklarasyonu’na Türkiye’nin öncülük ettiğini hatırlattı.
Son bir yılda tamamlanan 10 bin 285 yatırım projesiyle 1 trilyon 263 milyar liralık rekor kırıldığını ve 231 bin 685 istihdam oluşturulduğunu vurgulayan Kacır, stratejik alanlarda 52 milyar dolarlık 83 yatırıma proje bazlı destek sunulduğunu belirtti. Bu projelerin cari dengeye yıllık 47 milyar dolar katkı sağlaması bekleniyor.
Son bir yılda 6 OSB, 7 endüstri bölgesi ve 19 yatırım alanı ilan edildiğini bildiren Kacır, müteşebbislerimize 70 bin hektar ilave yatırım alanı sağlandığını söyledi. 2027 bütçesinde OSB, endüstri bölgesi ve sanayi sitesi projelerine 53 milyar lira kaynak ayrılacağını duyurdu. OSB’lerde sanayi alanlarının çevrim içi platformda ilan edilmesiyle 252 OSB’de 9 bin 507 yatırımcı başvurusu alındığını ve 23 milyon metrekare yatırım alanı tahsis edildiğini belirtti.
Sanayi Alanları Master Planı ile Samsun-Mersin, Sivas-Iğdır gibi sanayi gelişim koridorları oluşturulacağını ve planlı sanayi alanlarının büyüklüğünün 350 bin hektara çıkarılacağını ifade eden Kacır, sanayi bölgelerinin demir yollarıyla limanlara bağlantısının sağlanacağını söyledi. OSB’lerdeki yatırımların yüzde 24’ünün çevre projelerinden oluştuğunu ve Ergene Havzası Koruma Eylem Planı’na 22 milyar lira kaynak aktarıldığını ekledi.
Depremden etkilenen 78 bin 839 işletmeye KOSGEB aracılığıyla 54 milyar 360 milyon lira finansman sağlandığını belirten Kacır, deprem bölgesinde yüksek teşvik uygulanan 65 ilçede 480 milyar liralık yatırımın ve 76 bin 738 istihdamın önünün açıldığını bildirdi. Bu yıl Kahramanmaraş, Malatya, Gaziantep ve Hatay’da bin 456 iş yerinin daha hizmete sunulacağını, gelecek yıl ise 1300’den fazla iş yerinin daha inşa edileceğini söyledi.
Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında 2025 çağrısında 185 milyar lira büyüklüğünde 303 projeye, 2026 çağrısında ise 446 milyar lira büyüklüğünde 816 proje başvurusuyla programa yoğun ilgi gösterildiğini aktaran Kacır, kalkınma ajansları aracılığıyla bugüne kadar 29 bin 621 projeye 146 milyar lira katkı sağlandığını belirtti. GAP, DAP, KOP ve DOKAP bölge kalkınma idareleri eliyle tarıma dayalı sanayi, sulama, kültür ve turizm odaklı 6 bin 199 projeye 62,6 milyar lira destek sağlandığını ve 76 milyar liralık yatırım hacmi oluşturulduğunu kaydetti.
Çalışan ve Üreten Gençler Programı ile 109 projeye 4,2 milyar lira kaynak aktarıldığını ve 9 bin 825 doğrudan istihdam sağlandığını söyleyen Kacır, Van, Muş ve Bitlis’te tekstil ve hazır giyim sektöründe kümelenme oluşturularak istihdamın 18 binin üzerine çıkarıldığını belirtti. İyi Pamuk Projesi’nin Şanlıurfa ve Diyarbakır’da 2 bin 118 çiftçiye ve 446 bin dekara ulaştığını ve çiftçilerin ürünlerini dünya pazarlarında satabildiklerini anlattı.
Yaylalarda arıcılığın yaygınlaştırılarak kovan sayısının 1 milyonu aştığını ve Kars’ın turizm şehri haline getirildiğini belirten Kacır, ‘Anadoludakiler Projesi’ ile Anadolu’nun kültürel mirasının gelecek nesillere taşındığını ve üreticilerin markalaşmasının desteklendiğini söyledi. Şehirlerin coğrafi işaret sayısının 1912’ye ulaştığını ve Avrupa Birliği’nde tescilli coğrafi işaretin 18’den 46’ya çıktığını kaydetti.
Teknoloji girişimlerine yapılan sermaye yatırımlarının son 5 yılda 5,7 milyar dolara eriştiğini ifade eden Kacır, TÜBİTAK Bireysel Genç Girişimci desteği ile 2 bin 750’yi aşkın teknoloji girişiminin kurulduğunu anlattı. 47 Teknoloji Merkezi’nde 5 bin 150’den fazla teknogirişim büyütüldüğünü ve girişim sermayesi ekosistemine biyoteknoloji ve yapay zeka gibi alanlarda bir milyar dolardan fazla ilave likidite temin edilmesi hedeflendiğini söyledi.
Türkiye Tech Visa Programı ile 99 ülkeden 6 bine yakın teknoloji profesyonelinin ve 70 girişimin Türkiye’ye çekildiğini belirten Kacır, Atatürk Havalimanı’nda kurulan dünyanın en büyük girişimcilik merkezinin ilk etabının devreye alındığını aktardı. ‘Dijital Şirket’ uygulaması ile teknoloji girişimlerinin kuruluş süreçlerinin dijital platform üzerinden yönetileceğini ve Teknogirişim Rozeti uygulamasıyla kamu desteklerine erişimin kolaylaştırıldığını belirtti.
KOSGEB eliyle son bir yılda 52 bin 47 KOBİ’ye 69 milyar 359 milyon lira finansman sağlandığını ve 140 bin işletmeye ziyaret gerçekleştirildiğini söyleyen Kacır, 87 bin 241 kişiye çevrim içi girişimcilik eğitimi verildiğini ve 81 ildeki seçmelerle 1718 yeni girişime destek olunduğunu anlattı. Kapasite Geliştirme Programı ile 2 bin 111 işletmenin 26 milyar 416 milyon liralık yatırımının desteklendiğini ifade etti.
Küresel Rekabetçilik Programı ile 62 işletmenin 2 milyar 66 milyon liralık yatırım projesinin önünün açıldığını belirten Kacır, imalat sanayisinde istihdamın korunduğunu ve dayanıklılığın artırıldığını vurguladı. Yılbaşından bu yana imalat sanayisinde kayıtlı istihdamın 79 bin arttığını ve bu yıl imalat sanayisine 150 milyar lira kefalet desteği ile 250 milyar lira uygun koşullu işletme sermayesi finansmanı sağlandığını söyledi. Hazır giyim, tekstil, deri ve mobilya sektörlerinde çalışan başına aylık 3 bin 500 lira destek verildiğini ve bu sektörlerde istihdamın 2026’da yüzde 100 korunacağını belirtti.
Türkiye Yüzyılı’nı inşa edecek beşeri sermayeye yatırımın sürdürüleceğini söyleyen Kacır, bu yıl 91 bin 431 bilim insanı ve öğrenciye TÜBİTAK eliyle 6 milyar 400 milyon lira destek olunduğunu bildirdi. Uluslararası Lider ve Genç Araştırmacılar Programları ile ülkeye gelen 336 bilim insanının projelerinde 1596 genç bilim insanının görev aldığını anlattı. Son 5 yılda yurt dışından 1086 araştırmacının çalışmalarını Türkiye’de sürdürmesini sağladıklarını kaydetti.
Stajyer Araştırmacı Burs Programı ile yaklaşık 12 bin üniversite öğrencisine araştırma yetkinliği kazandırıldığını belirten Kacır, Sektör Kampüste Programı’nda 35 binden fazla öğrenciye reel sektör deneyimi kazandırıldığını söyledi. Üniversitelerde 90 Milli Teknoloji Atölyesi’nin hizmete açıldığını ve 81 şehirdeki 134 Deneyap Teknoloji Atölyesi’ndeki eğitimlerden faydalanan öğrenci sayısının 65 bine eriştiğini aktardı. TEKNOFEST Güneydoğu’da 1 milyon 600 binin üzerinde gencin yarıştığını ve öğrencilerin bilim olimpiyatlarında 11’i altın olmak üzere 78 madalya kazandığını belirtti.
TÜBİTAK Araştırma Proje Yarışmaları’nda 89 bin 766 öğrencinin 52 bin 773 projesiyle katılım rekoru kırıldığını ve Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri’nde 34 bin 720 öğrenciye destek verildiğini söyleyen Kacır, TÜBİTAK Fen Lisesi’nin bilim olimpiyatları ve YKS sayısal alanda Türkiye’nin en başarılı okulu olduğunu bildirdi.
Uluslararası ortaklıkla bilim, teknoloji, inovasyon ve sanayi kapasitesinin desteklendiğini ve yatırımların büyütüldüğünü belirten Kacır, 115 ülkeyle imzalanan YKTK anlaşmaları ile yatırımcılara hukuki koruma ve öngörülebilir yatırım zemini sunulduğunu vurguladı. Kazakistan ile YKTK anlaşmasının güncellendiğini ve Körfez İşbirliği Konseyi ile müzakerelerin tamamlandığını, Birleşik Krallık ve Endonezya ile müzakerelere devam edildiğini anlattı.
Son bir yılda 23 ülke ile 32 uluslararası anlaşma ve mutabakat zaptına imza atıldığını belirten Kacır, Ufuk Avrupa programında 992 projeyle 496 milyon avroluk fon desteği kazanıldığını söyledi. Yeşil Sanayileşmede Karbonsuzlaştırma Mekanizması girişiminin COP31 Başkanlığında hayata geçirileceğini aktardı.
Etkin piyasa gözetimi ve denetimleriyle vatandaşların korunduğunu ve haksız rekabetin önlendiğini altını çizen Kacır, bu yıl 1,5 milyon muayene ve 240 bin ani denetim gerçekleştirildiğini söyledi. Farklı sanayi ürün gruplarında 45 bin denetim yapıldığını, 15 bin 695 uygunsuzluk tespit edildiğini, 280 farklı ürün için toplatma kararı alındığını ve 483 milyon lira cezai işlem uygulandığını dile getirdi.
Türk Standardları Enstitüsü’nün (TSE) standardizasyon, test ve belgelendirme alanındaki yetkinlikleriyle Milli Teknoloji Hamlesi’ne katkı sunduğunu belirten Kacır, son bir yılda 1299 yeni standardın yürürlüğe alındığını ve standart sayısının 38 bin 797’ye yükseldiğini kaydetti. TSE laboratuvarlarında 120 binden fazla test ve kalibrasyon hizmeti sunulduğunu, ithalat denetimleri kapsamında 251 bin 952 ürünün incelendiğini ve 6 bin 617 ürünün ülkeye girişinin önlendiğini aktardı.
Tehlikeli madde taşımacılığında güvenliği en üst seviyede tutmak için 19 bin 679 araç ve 4 bin 759 tankın muayene edildiğini belirten Kacır, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde 1’inci Güç Ünitesi’nin devreye alma kontrolleri ile 759 yapının denetiminin TSE tarafından gerçekleştirildiğini söyledi. AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması kapsamında ihracatçıların ihtiyaç duyduğu karbon emisyonu doğrulama hizmetlerinin gelecek yıldan itibaren TSE aracılığıyla sunulacağını işaret etti.
Başta Togg olmak üzere yerli üretim araç modellerinin fonksiyon yeniliklerine yönelik tip onay belgeleri düzenlenmeye devam edildiğini ve sanayicilerin ihtiyaç duyduğu test, analiz ve belgelendirme hizmetlerini tek çatı altında daha hızlı ve etkin şekilde sunmak üzere Ankara Kalite Kampüsü’ne taşınmaya başlandığını anlattı. TÜBA ile bilim insanlarının desteklendiğini vurgulayan Kacır, Türkiye’nin 2027 Dünya Bilim Forumu’na ev sahipliği yapacağını söyledi.
Yorum Yap