İran’ın ABD ve İsrail’e yönelik misillemesi sonrası Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği durdu. Yaklaşık 1900 gemi mahsur kaldı, küresel ticarette endişeler artıyor.
İran’ın ABD ve İsrail’e karşı başlattığı ortak saldırılara misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı bu ülkelerle bağlantılı ticari gemilere kapatmasının ardından, Boğaz’da trafik durma noktasına geldi. 20-22 Mart itibarıyla yaklaşık 1900 ticari gemi Hürmüz Boğazı çevresinde, özellikle Basra Körfezi’nde mahsur kaldı.
İran, ABD ve İsrail dışındaki ülkelerin, “İran’a karşı saldırgan eylemlere katılmamaları veya bunları desteklememeleri ve ilan edilen güvenlik ve emniyet düzenlemelerine tam olarak uymaları koşuluyla” Hürmüz Boğazı’ndan geçebileceklerini duyurdu.
İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, Hürmüz Boğazı’nın durumunun eskisine dönmeyeceğini belirtti. Zülfikari, boğazlardan geçiş kurallarını yeniden belirlediklerini açıklayarak, “Bu kurallar oldukça açıktır. Bağlantılı hiçbir unsurun geçiş hakkı yoktur. Boğazdan kimin geçip geçmeyeceğine biz karar veririz” ifadelerini kullandı.
Anlık gemi takip şirketi MarineTraffic’ten edinilen verilere göre, Hürmüz Boğazı çevresinde hareket edemeyen yaklaşık 1900 geminin 324’ünü dökme yük gemileri, 315’ini petrol/kimyasal ürün tankerleri oluşturuyor. Ayrıca 267 petrol ürünleri ve 211 ham petrol tankeri de mahsur kalan gemiler arasında yer alıyor.
Veri analitik şirketi Vortexa’nın analizleri, bölgede mahsur kalan tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bulunduğunu ortaya koydu.
Dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden Almanya merkezli Hapag-Lloyd, devam eden gerilim nedeniyle 6 gemisinin Basra Körfezi’nde hareket edemediğini bildirdi.
Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, Hürmüz Boğazı’nda trafiğin durmasının denizcilik piyasaları ve navlun fiyatları üzerindeki etkisinin yakıt fiyatları, Boğaz’ın fiilen kapanmasının süresi ve İran’ın geçişe izin verdiği gemi sayısı gibi etkenlere göre değişeceğini belirtti.
Gouveia, bölgedeki gerilimin navlun fiyatlarına yansıdığını kaydetti. 27 Şubat-20 Mart döneminde Baltık Kirli Tanker Endeksi yüzde 49, Baltık Temiz Tanker Endeksi ise yüzde 78 yükseldi. Konteyner piyasasında da navlun fiyatları artış gösterdi; bu durum yakıt maliyetlerindeki sıçramadan ve hat operatörlerinin acil yakıt ek ücretleri açıklamasından kaynaklandı.
Normal koşullarda küresel deniz petrol ihracatının yüzde 30’u, kuru yük taşımacılığının yüzde 4’ü ve konteyner hacminin yüzde 3’ü Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapıyordu. Gouveia, Basra Körfezi ihracatının sadece bir kısmının alternatif kaynaklarla ikame edilebileceğini ve alternatif kara yollarının bölgenin normal kargo hacmini karşılayacak yeterli kapasiteye sahip olmadığını ifade etti.
Gouveia, dünya tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5’inin, konteyner ve kuru yük filolarının ise yüzde 1,5’inin Basra Körfezi içinde olduğunu tahmin ettiklerini sözlerine ekledi.
Yorum Yap