Demansın az bilinen ancak dikkat çekici bir belirtisi olan gün batımı sendromu, özellikle öğleden sonra ve akşam saatlerinde yoğunlaşıyor. Uzmanlar, bu durumla başa çıkma yollarını ve erken belirtileri açıklıyor.
Demans, çeşitli beyin hastalıklarının bir sonucu olarak ortaya çıkan bir belirti grubudur. Bu belirtiler arasında hafıza kaybı ve dikkat dağınıklığı yaygınken, özellikle öğleden sonra ve akşam saatlerinde belirginleşen ‘gün batımı sendromu’ olarak bilinen durum da dikkat çekmektedir.
Demans bakım uzmanı ve psikolog Dr. Kellyn Lee, gün batımı sendromunun genellikle öğleden sonra başladığını belirtti. Bu zaman diliminde hastalarda kaygı, huzursuzluk, kafa karışıklığı ve ajitasyon gibi belirtilerde artış görülebiliyor. Bazı durumlarda halüsinasyonlar ve sanrılar da tabloya eşlik edebiliyor.
Bakım kuruluşu Elder’a göre gün batımı sendromunda sık görülen davranışlar arasında sürekli ileri geri yürüme, sandalyede sallanma, amaçsız dolaşma, yüksek sesle bağırma veya ağlama, öfke patlamaları ve bakım veren kişiyi sürekli takip etme yer alıyor. Ayrıca kaygı, korku, huzursuzluk ve paranoya hissi de bu sendromun parçası olabiliyor. Uzmanlar, bu davranışların beyindeki değişimlerin bir sonucu olduğunu vurguluyor.
Dr. Lee, belirtilerin hangi saatlerde ortaya çıktığını ve yaşananları not almanın, doktorlara daha ayrıntılı bilgi sunulması açısından önemli olduğunu ifade etti. Belirtilerin düzenli bir örüntü gösterip göstermediği bu şekilde anlaşılabiliyor. Uzmanlar, bazı vakalarda ilaç tedavisinin değerlendirilebileceğini ancak sakinleştirici ilaçların bağımlılık riski nedeniyle dikkatli kullanılması gerektiğini de ekledi.
Demansın erken dönem belirtileri arasında hafıza kaybı, konsantrasyon güçlüğü, günlük işleri yapmakta zorlanma, doğru kelimeyi bulamama, zaman ve mekân karmaşası, ruh halinde değişiklikler yer alıyor. Bu belirtiler başlangıçta hafif olup zamanla ilerleyebiliyor.
Gün batımı sendromuyla başa çıkmak için öneriler arasında aktif işleri sabah saatlerine planlamak, hafif egzersiz ve açık hava yürüyüşlerini teşvik etmek, uzun gündüz uykularından kaçınmak, akşamları yeterli aydınlatma sağlamak, gürültü ve karmaşayı azaltmak, öğleden sonra kafein tüketimini sınırlamak ve yeterli sıvı alımını sağlamak bulunuyor. Atak sırasında sakin bir ses tonuyla konuşarak güven vermek ve tartışmak yerine dikkatini farklı bir yöne çekmek de önerilen yöntemlerdendir.
Yorum Yap