Türkiye’de içecek ambalajı ithalatını yüzde 35-40 azaltması hedeflenen DOA Sistemi devreye girdi. Sistem, atık ambalajları ekonomiye kazandıracak.
Türkiye’de yıllık 25 milyar içecek ambalajının atık hale geldiğini ve bunların geri kazanılamamasıyla doğal kaynakların tükendiğini belirten TÜÇA Başkanı Öztürk, yeni Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DOA) ile ham madde ithalatında yüzde 35-40 azalma öngördüklerini açıkladı. Sistem, üreticiden tüketiciye tüm süreci dijital olarak takip ederek yüksek kaliteli ikincil ham maddeleri yeniden üretime kazandıracak.
Ulusal entegrasyon sürecinin planlandığı gibi ilerlediğini söyleyen Öztürk, sistem tam kapasiteye ulaştığında içecek ambalajı ham maddesi ithalatında ciddi bir düşüş yaşanacağını belirtti. Şu anda 482 içecek üreticisi sisteme dahil olurken, kayıtlı ambalajlı içecek sayısı 3 bin 673’e ulaştı. İlk 10 günde yaklaşık 20 milyon ambalaj iade edildi ve mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısı 2 milyonu geçti.
Vatandaşlar, DOA logolu ambalajları depozito iade makineleri veya manuel noktalara teslim ederek her ambalaj için 1 lira teşvik alabiliyor. Sistemin yaygınlaştırılması kapsamında başlangıçta 2 bin 500 depozito iade makinesiyle yola çıkıldı. Hedef, ülke genelinde 20 bin makineye ulaşmak ve 2026 sonuna kadar 10 bin, 2027 sonuna kadar ise 30 bin manuel iade noktası oluşturmak.
Marketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafeler de yıl sonuna kadar kademeli olarak sisteme entegre edilecek. Devlet, bu sistemde düzenleyici ve denetleyici otorite konumunda bulunuyor.
DOA Sistemi’nin finansmanı kamu bütçesinden değil, piyasaya ambalajlı ürün süren firmaların ödediği depozito katılım bedelleriyle sağlanıyor. Sistem, aynı zamanda yeni bir teknoloji ve hizmet ekosistemi oluşturuyor. Sahada 6 yerli depozito iade makinesi üreticisi aktif olarak çalışıyor; iki yabancı üreticinin tescil süreci de devam ediyor. Saha operasyonlarında görev yapan 21 yetkilendirilmiş operatör sayısının 35’e ulaşması bekleniyor.
Bu rekabete açık yapıyla yerli teknoloji yatırımları ve yeni istihdam alanları destekleniyor. Sistem, çevresel faydalarının yanı sıra sanayinin rekabet gücünü de artıracak. AB’nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü gereği geri dönüştürülmüş ham madde kullanımı zorunlu hale gelecek.
DOA Sistemi ile elde edilecek yüksek kaliteli ve izlenebilir geri dönüştürülmüş ham maddeler, Türk sanayisinin AB düzenlemelerine uyumunu kolaylaştıracak ve ihracatçılara rekabet avantajı sağlayacak. Sistemin tam kapasiteye ulaşmasıyla yıllık yaklaşık 37 bin ton sera gazı emisyonunun azaltılması, 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu ve 3,6 milyon varil petrol kullanımının önlenmesi hedefleniyor. Bu durum, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine önemli katkı sunacak.
Geri kazanılan her 20 içecek ambalajı yaklaşık 1 dolarlık ithal ham madde ihtiyacını ortadan kaldıracak. Sistem sayesinde cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor. Elde edilecek PET, cam ve alüminyum gibi geri dönüştürülmüş materyaller, sanayinin dışa bağımlılığını azaltacak güvenilir bir ikincil ham madde kaynağı olacak.
Yorum Yap