Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve nakliye aksamaları, alüminyum fiyatlarında rekor artışlara yol açtı. Üretim kesintileri küresel arz açığını derinleştiriyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından petrol fiyatlarındaki sert yükselişler enflasyonist baskıların artacağı endişelerini tetiklerken, emtia piyasasında ciddi dalgalanmalar yaşanıyor. Nakliye aksamaları ve artan arz endişeleri, alüminyum fiyatlarında belirgin bir yükselişe neden oldu. Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim, küresel alüminyum arzını doğrudan tehdit ediyor.
Küresel alüminyum üretiminin yaklaşık %10’u Basra Körfezi’nde yoğunlaşıyor. Hürmüz Boğazı’nın olası bir kapanması, bölgeden yapılacak ihracatı engelleyebilir. İran’ın füze ve dron saldırıları, bölgedeki üretim tesisleri için uzun süreli bir tehdit oluşturuyor. Katar ve Bahreyn’deki alüminyum üreticileri şimdiden üretimi durdurmuş durumda.
Orta Doğu, küresel alüminyum üretiminin önemli bir bölümünü karşıladığı için, bu bölgedeki üretim kesintilerinin bu yıl küresel alüminyum açığının artmasına yol açacağı tahmin ediliyor. Birleşik Arap Emirlikleri merkezli Emirates Global Aluminium’a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin İran’ın saldırılarında zarar görmesi, arzla ilgili endişeleri daha da artırdı. 1,6 milyon ton kapasiteli tesisin uzun vadede devre dışı kalması durumunda, küresel alüminyum arz açığının yaklaşık 1,3 milyon tona çıkması öngörülüyor.
Çin’in alüminyum talebindeki artış da piyasadaki gerilimi yükseltiyor. Katar’daki Qatalum tesisi, Mart ayından bu yana %60 kapasiteyle çalışıyor ve bu durumun Haziran’a kadar sürmesi bekleniyor. Bahreyn’deki Alba tesisi ise kapasitesinin %19’unu oluşturan üretim hatlarını kapattı ve bu hatların en erken Haziran ayında üretime başlayabileceği belirtiliyor.
Alüminyum fiyatlarındaki artışta Orta Doğu dışındaki faktörler de rol oynuyor. Mozambik’teki Mozal izabe tesisinin bakıma alınması, arz endişelerini destekleyen bir diğer gelişme oldu.
ABD/İsrail-İran geriliminin arza yönelik bozucu etkileriyle birlikte, alüminyumun ton başına fiyatı Londra Metal Borsası’nda yaklaşık %10,4 artışla 3 bin 467 dolara yükselerek son 2 yılın en hızlı aylık yükselişini kaydetti. Yılbaşına göre %15,7’lik bir artış gösteren alüminyum, Nisan 2024’te de %10,9’luk bir yükseliş yaşadı. Metal, Mart 2022’den bu yana en yüksek seviyesi olan 3 bin 546 doları gördü.
Ak Yatırım Uluslararası Piyasalar Stratejisti Uraz Çay, Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin toplam yıllık 6,2 milyon tonluk alüminyum üretim ve ihracatının risk altına gireceğini belirtti. Bu ülkelerin ihracatının %80’inin Hürmüz Boğazı üzerinden yapıldığını vurgulayan Çay, global piyasada savaş öncesinde de alüminyum piyasasının zaten sıkı olduğunu ve arzın talebi zar zor karşıladığını ifade etti. Savaşla birlikte arz açığı risklerinin daha da arttığını dile getiren Çay, Çin’deki üretim kotası uygulamalarının da bu tabloyu etkilediğini ve fiyatların 2022’den beri en yüksek seviyelere ulaştığını kaydetti. Çay, Hürmüz Boğazı’nın petrol ve doğal gaz dışında da kritik bir ham madde geçiş noktası olduğunu ve gelecekteki tanker/gemi geçiş durumlarının alüminyum fiyatlarını belirleyeceğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap