Türkiye ve Özbekistan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Mirziyoyev görüşmesi sonrası ticaret, gümrük ve sosyal güvenlik alanlarında anlaşmalar imzaladı. Hedef 10 milyar dolarlık ticaret hacmi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki görüşmesinin ardından Türkiye ile Özbekistan arasında ticaretin geliştirilmesi, gümrük işlemlerinde bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik işbirliği ve iş dünyasının desteklenmesine yönelik anlaşmalar imzalandı. Bu anlaşmalar, karşılıklı pazar erişim imkanlarını artırmayı, ticaret süreçlerini hızlandırmayı ve iş dünyası için yeni kurumsal işbirliği mekanizmaları oluşturmayı hedefliyor.
Anlaşmalar kapsamında, iki ülke vatandaşlarının sosyal haklarının korunması amacıyla sosyal güvenlik alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesi öngörülüyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Türkiye’nin Özbekistan’a ihracatı bu yılın ocak-eylül döneminde 1 milyar 107,5 milyon dolar olarak kaydedildi. Kimyevi maddeler ve mamulleri sektörü 309,4 milyon dolar ile en büyük payı alırken, hazır giyim ve konfeksiyon ile hububat sektörleri de ihracattaki artışlarıyla öne çıktı.
İki ülke arasındaki ticaret hacminin mevcut 3,1 milyar dolardan ilk etapta 5 milyar dolara, orta vadede ise 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor. Bu amaca ulaşmak için sanayi, enerji, ulaştırma, lojistik, tarım ve tekstil gibi çeşitli sektörlerde karşılıklı yatırımların artırılması ve ortak projelerin geliştirilmesi planlanıyor.
Özbekistan’daki Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü 8 milyar doları aştı. Türkiye, 2024 ve 2025 yıllarında Özbekistan’a en fazla yatırım yapan üçüncü ülke konumunda. Ülkede faaliyet gösteren 2.200’den fazla Türk sermayeli şirket bulunuyor. Türk müteahhitler ise toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje tamamladı.
Enerji, sanayi, altyapı ve teknoloji başta olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğinin geliştirilmesi ve serbest/özel ekonomik bölgelerde ortak yatırımların artırılması amaçlanıyor. İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konseyin kurulmasıyla ortak ticaret ve yatırım projelerinin desteklenmesi, iş dünyası arasındaki kurumsal işbirliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Özbekistan İş Konseyi Başkanı Özgür Onur Özgüven, Türkiye ile Özbekistan ekonomilerinin birbirini tamamlayan bir yapıya sahip olduğunu belirtti. Türkiye’nin müteahhitlik, sanayi, tekstil, makine, gıda işleme ve hizmet sektörlerindeki deneyimiyle, Özbekistan’ın ise genç nüfusu, doğal kaynakları ve stratejik konumuyla önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı. Bu tamamlayıcı yapı, ortak üretim ve yatırım projeleri için güçlü bir zemin oluşturuyor.
Özgüven, Orta Koridor’un öneminin artmasıyla lojistik merkezler ve akıllı ulaşım sistemleri alanlarında yeni fırsatların doğduğunu ifade etti. Özbekistan’ın yabancı yatırımları çekmek ve bürokratik engelleri azaltmak amacıyla hayata geçirdiği reformların Türk şirketleri için cazip pazar ve ortaklık imkanları sunduğunu belirtti. Özbekistan 2030 Stratejisi doğrultusunda yenilenebilir enerji, altyapı modernizasyonu, dijitalleşme ve sanayi üretimi alanlarında büyük ölçekli yatırımlar bekleniyor.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ülkelerinin önemli bir ekonomik potansiyele sahip olduğunu belirten Özgüven, Özbekistan’ın TDT ülkeleriyle dış ticaret hacminin 2025 yılında 10,8 milyar dolara ulaştığını hatırlattı. Türkiye’nin, Özbekistan’ın TDT içindeki en büyük ikinci ticaret ortağı olduğunu söyledi. Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in, ticaretin yanı sıra ortak üretim merkezleri ve sanayi işbirliğinin geliştirilmesini savunduğunu ekledi. Gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi ve dijitalleştirilmesi de öne çıkan öneriler arasında yer alıyor.
Özgüven, TDT üyesi ülkeler arasındaki ticaretin artırılması, karşılıklı yatırımların geliştirilmesi ve ekonomik entegrasyonun güçlendirilmesi için finansmana erişimin kolaylaştırılmasının önemine dikkat çekti. Bu doğrultuda, ekonomik işbirliğini derinleştirmek ve ortak projeleri finanse etmek amacıyla kurulan Türk Yatırım Fonu’nun etkin kullanımının ve sunduğu imkanların iş dünyasına tanıtılmasının gerekliliğini vurguladı. Fon kaynaklarının, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, altyapı, lojistik, sanayi üretimi, tarım ve turizm gibi stratejik alanlara yönlendirilmesi bekleniyor.
Yorum Yap