Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı BTK verilerine göre, Türkiye’deki .tr uzantılı internet alan adı sayısı 1.3 milyona yükseldi. Bu artışta TRABİS etkili oldu.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, Türkiye’deki “.tr” uzantılı internet alan adı sayısı 1,3 milyona yükseldi. Bu önemli artış, 2022 yılında faaliyete geçen TRABİS’in tahsis işlemleriyle gerçekleşti. TRABİS öncesi dönemde yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunuyordu.
“.tr” alan adları yönetimi, 1991’den itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008’de çıkan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adlarının tahsis yetkisini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına devretti. Bakanlık, 7 Kasım 2010’da Resmi Gazete’de yayımlanan “İnternet Alan Adları Yönetmeliği” ile bu görevi BTK’ye verdi.
BTK bünyesinde 14 Eylül 2022’de faaliyete geçen TRABİS, “.tr” uzantılı alan adlarının yeni yönetimini üstlendi. Kurum, 10 Haziran 2023’te İnternet Alan Adları Tebliği’nde yapılan değişikliklerle güncellemeler gerçekleştirdi. Bu düzenlemelerle “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri ve uygulanacak usul esaslar yürürlüğe girdi.
Tahsis işlemlerinde kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanınıyor. Ayrıca, “.a.tr” yapısındaki alan adları için Kurul tarafından ücretler belirleniyor. “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantılı alan adları ücretsiz olarak tahsis ediliyor.
TRABİS kayıtlarında en büyük payı 988 bin 743 adetle “com.tr” uzantılı siteler alıyor. Bunu 180 bin 62 adetle doğrudan “.tr”, 29 bin 974 adetle “org.tr” ve 27 bin 386 adetle “net.tr” uzantıları takip ediyor. Ayrıca “.web”, “.av”, “.bel” ve “.edu” gibi çeşitli meslek gruplarına yönelik alan adları da kullanılıyor.
Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Geri kalan yüzde 6’sı Almanya’da, yüzde 5,3’ü ABD’de, yüzde 2,1’i Fransa’da, yüzde 1,6’sı Hollanda’da, yüzde 0,9’u Kanada’da ve yüzde 0,7’si İngiltere’de yer alıyor. Diğer ülkeler ise yüzde 2,2’lik bir paya sahip.
BTK, İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması”nın (UÇM) işleyişine ilişkin usul ve esasları düzenledi. Bu mekanizma, “.tr” uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkların hızlı, etkili ve adil bir şekilde çözülmesini hedefliyor.
TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali nedeniyle ortaya çıkan anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor. Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, mahkemeye gitmeden uyuşmazlıkların giderilmesine katkı sağlıyor.
Yorum Yap