Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesindeki artış, küresel enerji krizi ortamında enerji güvenliğini güçlendirirken dışa bağımlılığı azaltıyor ve ekonomik dayanıklılığı artırıyor.
Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) araştırmacısı Büşra Zeynep Özdemir, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesindeki artışın enerji güvenliği, dışa bağımlılığın azaltılması ve ekonomik dayanıklılık açısından stratejik önemini vurguladı. Küresel enerji sektörü, tedarik zincirlerindeki kırılmalar, jeopolitik gerilimler ve fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle zorlu bir süreçten geçiyor.
Fosil yakıtların tedarikindeki darboğazlar, ülkelerin enerji politikalarını arz güvenliği ve bağımsızlık eksenine kaydırmaya zorluyor. Bu ortamda, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının önemi artıyor. Türkiye, elektrik enerjisi kurulu gücünde yenilenebilir kaynakların payını artırarak çevresel kazanımların yanı sıra arz güvenliği, makroekonomik istikrar ve dış şoklara karşı dayanıklılık avantajı elde ediyor.
Mart 2026 itibarıyla yenilenebilir kaynaklardan 19,5 milyar kWh elektrik üretimi hedefleniyor. Bu, tüm zamanların en yüksek yenilenebilir kaynaklı elektrik üretimi olarak kayıtlara geçecek ve küresel enerji krizi ortamında Türkiye’ye stratejik bir kazanım sağlayacak.
Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücü son 25 yılda önemli bir dönüşüm geçirdi. 2002’de yaklaşık 31.846 MW olan toplam kurulu güç, 2025 sonunda 122.519 MW’a yükseldi. Bu artışta yenilenebilir kaynakların payı da 12.305 MW’tan 76.281 MW’a çıktı. Bu gelişim, yenilenebilir enerji kaynaklarının Türkiye’nin elektrik sisteminde tamamlayıcı olmaktan çıkıp ana unsurlardan biri haline geldiğini gösteriyor.
Mart 2026 sonu itibarıyla elektrik kurulu gücü 125.078 MW’a ulaşan Türkiye’de, kurulu gücün yüzde 25,9’u hidroelektrik, yüzde 21,2’si güneş, yüzde 12’si rüzgar ve yüzde 1,4’ü jeotermal enerjiye dayanıyor. Özellikle rüzgar ve güneş enerjisindeki artış dikkat çekiyor; güneş enerjisi kurulu gücü 26.339 MW’a, rüzgar enerjisi kurulu gücü ise 15.066 MW’a yükseldi. Bu iki kaynağın toplam kurulu güç içindeki payı yüzde 33’e ulaştı.
Kurulu güçteki bu dönüşüm, üretime de yansıdı. Mart ayında Türkiye, yenilenebilir kaynaklardan 19,46 milyar kWh elektrik üreterek rekor kırdı. Aynı ayda toplam elektrik üretiminin üçte ikisi yenilenebilir kaynaklardan sağlandı. Bu üretimin en büyük payı, toplam üretimin yüzde 35,4’ünü oluşturan 10,6 milyar kWh ile hidroelektrik santrallerinden geldi.
Hidroelektrik santralleri, elektrik sisteminde dengeleyici rol oynayarak talep artışlarında devreye girebiliyor ve ithal yakıta dayalı üretimi azaltabiliyor. Ancak HES üretiminin yağış rejimine bağlı olması, iklim değişikliği ve kuraklık risklerinin planlamada dikkate alınmasını gerektiriyor. Kalıcı enerji güvenliği için hidroelektrikteki artışın rüzgar, güneş, depolama ve şebeke yatırımlarıyla desteklenmesi önem taşıyor.
Türkiye’nin yenilenebilir kaynaklı elektrik üretimindeki artışı, ithal fosil yakıtlara bağımlılığı sınırlıyor. Elektrik üretiminde doğal gazın payının artması, küresel fiyat artışları, LNG piyasasındaki sıkışmalar ve jeopolitik tedarik risklerine karşı kırılganlığı yükseltiyor. Yenilenebilir kaynakların payının artması ise bu kırılganlığı azaltan bir tampon görevi görüyor.
Bu nedenle yenilenebilir enerji, sadece emisyon azaltımıyla değil, aynı zamanda cari açığı sınırlayan, elektrik üretim maliyetlerini dengeleyen ve kriz dönemlerinde arz güvenliğini güçlendiren stratejik bir araç olarak görülüyor. Türkiye’nin artan elektrik talebi dikkate alındığında, bu dönüşüm daha da kritik hale geliyor.
2025’te elektrik üretiminin yüzde 33,6’sı kömürden, yüzde 23’ü doğal gazdan, yüzde 15,8’i hidrolik enerjiden, yüzde 10,9’u rüzgardan, yüzde 10,5’i güneşten sağlandı. Fosil yakıtların ağırlığı sürse de rüzgar, güneş ve hidroelektriğin payı giderek belirleyici oluyor. Türkiye’nin elektrik tüketimi 2025’te 360.929 GWh ile rekor kırarken, sanayide elektrifikasyon, elektrikli araçlar ve dijitalleşme gibi faktörler tüketimin artacağını gösteriyor.
Talep artışının yerli ve yenilenebilir kaynaklarla karşılanması, enerji ithalat faturasını sınırlayacak, arz güvenliğini ve ekonomik dayanıklılığı güçlendirecektir. Türkiye, 2035’e kadar rüzgar ve güneş enerjisi kurulu gücünü 120 bin MW seviyesine çıkarmayı hedefliyor. Deniz üstü rüzgar enerjisi, batarya ve enerji depolama yatırımları da bu stratejinin merkezinde yer alıyor.
Yorum Yap