Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı raporuna göre, ülkede 18-74 yaş arasındaki yetişkinlerin %43,1’i bakım sorumluluğu üstleniyor. Bu durum iş gücünü etkiliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” bültenini kamuoyuyla paylaştı. Geçen yıl elde edilen verilere göre, Türkiye’deki 18-74 yaş grubundaki yetişkinlerin yüzde 43,1’i bakım sorumluluğu üstleniyor. Bu oran kadınlarda yüzde 45,6, erkeklerde ise yüzde 40,6 seviyesinde gerçekleşti. Bülten, bakım yükümlülüklerinin iş gücüne katılım ve aile yaşamı üzerindeki etkilerini mercek altına aldı.
18-74 yaş grubunda iş gücüne katılım oranı yüzde 58,2 olarak belirlendi. Bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılma oranı yüzde 60,5’e ulaşırken, bu sorumluluğu taşımayanlarda oran yüzde 56,4 olarak kaydedildi. Bu durum, bakım yükümlülüğü bulunan bireylerin iş hayatına daha yüksek oranda dahil olduğunu gösterdi.
Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılma oranı yüzde 37,8 iken, bu sorumluluğu olmayanlarda oran yüzde 41,7 oldu. Erkeklerde ise bu oranlar sırasıyla yüzde 86 ve yüzde 70 olarak ölçüldü. Erkeklerin bakım sorumluluğuna rağmen iş gücüne katılımının kadınlara kıyasla belirgin şekilde yüksek seyrettiği görüldü.
İstihdamda olan 18-74 yaş grubundaki bireylerin yüzde 39’u sadece çocuk bakım sorumluluğu üstlendi. Sadece torun bakımı ile sadece yetişkin (15 yaş üstü bakıma muhtaç bireyler) bakımı sorumluluğu olanların oranı ise her biri için yüzde 2,3 olarak belirlendi. Hem çocuk hem de yetişkin bakımı gibi birden fazla sorumluluğu birlikte yürütenlerin oranı yüzde 2,1 seviyesinde gerçekleşti.
15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan istihdamdaki bireylerin yüzde 14’ü kurumsal bakım merkezlerini tercih etti. Yüzde 1,6’sı evde ücretli bakım hizmeti alırken, yüzde 1,4’ü her iki hizmeti de kullandı. Bu kişilerin yüzde 83’ü ise herhangi bir profesyonel bakım hizmetinden yararlanmadı.
Yetişkin bakım sorumluluğu olan istihdamdaki bireylerin yüzde 17’si evde ücretli bakım hizmetini kullandı. Yüzde 3,6’sı kurumsal bakım merkezlerinden destek alırken, yüzde 79,3’ü profesyonel bakım hizmetine başvurmadı. Bu veriler, profesyonel bakım hizmeti kullanımının düşük seviyelerde kaldığını gösterdi.
Çocuk bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki bireylerin yüzde 50,8’i bakımı kendisi veya eşiyle birlikte üstlendi. Yüzde 19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini belirtirken, yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetlerinin maliyetini yüksek buldu. Yüzde 5,5’lik bir kesim ise bakımı büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlarıyla yürüttüğünü ifade etti.
Yetişkin bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki bireylerin yüzde 72,6’sı profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymadığını bildirdi. Yüzde 17,9’u profesyonel bakım hizmetinin maliyetini yüksek olarak değerlendirirken, yüzde 5,3’ü ise erişilebilir mesafede hizmet veya boş kontenjan bulamadığını belirtti.
Bakım sorumluluğu bulunan istihdamdaki bireylerin yüzde 70,1’i, iş ve bakım sorumluluklarını birlikte yürütmede herhangi bir zorluk yaşamadığını belirtti. Ancak zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişi çeşitli nedenler sıraladı. Bu kişilerin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini, yüzde 26,9’u zahmetli veya yorucu işi ana zorluk olarak gösterdi.
Ev ile iş arasındaki uzun ulaşım süresi ise zorluk yaşayanların yüzde 8,9’u tarafından dile getirildi. Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 olarak tespit edilirken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 seviyesinde kaldı.
Yorum Yap