Türkiye’nin demir-çelik sektöründe teknolojik dönüşüm başlıyor. Yerli ve milli AC tahrik sistemleri, verimliliği artırıp karbon emisyonlarını azaltacak.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası desteğiyle TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından yürütülen SAYEM 1833 – Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında, demir-çelik sektöründe teknolojik bir dönüşüm programı desteklendi. Program, yaygın olarak kullanılan DC tahrik sistemlerini, yerli ve milli AC tahrik sistemleriyle değiştirmeyi hedefliyor.
Bu dönüşümle demir-çelik sektöründe yüksek verimlilik, düşük bakım maliyeti ve sürdürülebilirlik avantajları sağlanacak. WAT Motor yürütücülüğünde üç ana ürün geliştirme projesi hayata geçirilecek.
WAT Motor, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Analiz Motor, AC dönüşümü için verimlilik odaklı motor ailesi geliştirecek. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo ve Genkor ise yüksek verimli endüstriyel sürücü platformu oluşturacak. PGR ve Toprakkale Sac iş birliğiyle ağır hizmet tipi redüktör sistemleri tasarımı projeleri yürütülecek.
8 paydaşın yer aldığı bu AR-GE çalışmasıyla haddehane uygulamalarına yönelik yüksek güçlü ve rekabetçi ürünler geliştirilmesi amaçlanıyor. Amaç, elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniğinde yerli yetkinliği artırmak ve ihracat potansiyeli yüksek sürdürülebilir çözümler üretmek.
Programın temel hedeflerinden biri, yüzde 82-88 verimliliğe sahip DC motor sistemlerinin yerine yüzde 96,5 ve üzeri verimliliğe sahip senkron motor tabanlı tahrik sistemleri geliştirmek. Bu sayede enerji tüketimi ve karbon emisyonları azaltılırken, bakım ihtiyacı düşürülecek.
Geliştirilecek sistemler, enerji geri kazanımı, gelişmiş kontrol algoritmaları ve kestirimci bakım gibi özelliklerle modern haddehane uygulamalarına uyum sağlayacak. Ayrıca, haddehanelerin yüksek tork gereksinimlerini karşılayacak ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak geliştirilecek.
Bu yapı, motor, sürücü ve mekanik güç aktarım sistemlerini kapsayan bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturacak. Program sonunda ortaya çıkacak yerli teknolojiler, küresel pazarlarda rekabetçi ürünlere dönüşerek Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm ve yüksek katma değerli üretim hedeflerine katkı sağlayacak.
Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını küresel ticaret için kritik hale getirdi. Türkiye’nin Avrupa Birliği ile olan ticaret ilişkileri, üretim süreçlerindeki teknolojilerin karbon ayak izini stratejik bir rekabet unsuruna dönüştürüyor.
Enerji verimliliği yüksek, düşük karbon yoğunluğuna sahip üretim teknolojilerine geçemeyen tesisler, ihracat pazarlarında maliyet baskısıyla karşılaşacak. Bu nedenle, elektrikli tahrik sistemlerinin modern ve yüksek verimli teknolojilerle dönüştürülmesi, enerji maliyetlerini düşürmenin yanı sıra sürdürülebilir üretim ve ihracat rekabetçiliği için de stratejik bir gereklilik.
Demir-çelik sektörü, Türkiye’nin toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 7’sini ve sanayi sektöründeki enerji kullanımının yaklaşık yüzde 22’sini oluşturuyor. Bu sektörde verimli teknolojilere geçiş, enerji maliyetlerini azaltma ve karbon emisyonlarını düşürme açısından büyük önem taşıyor.
Haddeleme proseslerinde kullanılan eski nesil DC motor tabanlı teknolojiler, yüksek bakım ihtiyacı, düşük enerji verimliliği ve işletme maliyetleri nedeniyle günümüzün sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu değil. Son yıllardaki gelişmelerle yüksek verimli AC senkron motor tabanlı tahrik sistemleri, özellikle rotoru sargılı senkron motor (WRSM) teknolojisi, demir-çelik sektöründe güçlü bir alternatif haline geldi.
Ürünleştirme Programı, demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren haddehaneler için yüksek güçlü, enerji verimli ve sürdürülebilir özelliklere sahip yeni nesil elektrikli tahrik sistemleri geliştirmeyi amaçlıyor. Geliştirilecek çözümler, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini entegre bir yaklaşımla ele alacak.
Yorum Yap