Genetik yatkınlıklar yaşam alışkanlıklarıyla yönetilebilir. Acıbadem Uzmanı Prof. Dr. Berrin Karadağ, yaşlanmayı yavaşlatmak ve dinç kalmak için beslenme, egzersiz, uyku ve zihinsel aktiviteye dikkat çekiyor.
Acıbadem Kadıköy Hastanesi İç Hastalıkları ve Geriatri Uzmanı Prof. Dr. Berrin Karadağ, genetik yatkınlıkların yaşam alışkanlıklarıyla yönetilebileceğini belirtti. Prof. Dr. Karadağ, toplumda yaygın olan ‘genetik kader’ düşüncesini, Japonların deprem ülkesinde sağlam binalar inşa ederek riskleri yönetmesiyle örneklendirdi. Genetik mirasın riskli bir zemin sunabileceğini, ancak doğru yaşam alışkanlıklarının bu risklerin ortaya çıkmasını veya etkilerini azaltmaya yardımcı olduğunu vurguladı. Yaşlanmayı tamamen durdurmanın mümkün olmadığını, ancak biyolojik saatin yavaşlatılabileceğini ifade etti.
Sağlıklı yaşlanma adımlarının genç ve orta yaşlardan itibaren atılmasının önemini belirten Prof. Dr. Karadağ, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü kapsamında yaptığı açıklamada, yaşlılıkta fiziksel ve zihinsel dinçliğin korunması için 10 püf noktası paylaştı.
Hücresel yaşlanmayı yavaşlatmak için antioksidanlar, zeytinyağı, sebze, meyve, tam tahıl ve liften zengin Akdeniz tipi beslenme benimsenmelidir. Porsiyonları kontrol etmek ve tabağı renklendirmek, hücre kalitesini korur. Sağlıklı vücut ağırlığını sürdürmek de önemlidir. Prof. Dr. Karadağ, kas kütlesi kaybının yaşlılıktaki önemli tehditlerden biri olduğunu söyledi. Yürüyüşün tek başına yeterli olmadığını, haftada en az iki gün hafif ağırlık veya direnç egzersizleri ile kasların zorlanması gerektiğini belirtti. Gençlikte oluşturulan güçlü kas ve kemik rezervinin, ileri yaşlarda dengeyi sağlamada kritik rol oynadığını vurguladı.
Kaliteli uyku, vücudun gece bakım seansıdır. Derin uykuda salgılanan melatonin ve büyüme hormonu gibi anti-aging hormonlar önemlidir. Her gece 7-8 saat kesintisiz uyku, beyindeki zararlı protein atıklarının temizlenmesine yardımcı olur. Yetersiz uyku, hücrelerin erken yaşlanmasına yol açar. Beyni aktif tutmak için emeklilik dönemi zihinsel bir duraklama olarak görülmemelidir. Yeni bir dil öğrenmek, enstrüman çalmak veya sürekli yeni bilgi edinmek sinirsel bağları canlı tutar. Güçlü sosyal ilişkiler de yalnızlığı ve depresyonu önleyerek ömrü uzatır.
Bağırsaklardaki milyarlarca yararlı bakterinin bağışıklık sistemi ve ruh halini yönetmedeki rolü büyüktür. Yoğurt, kefir, turşu gibi fermente gıdalar ve lifli sebzeler, bağırsak mikrobiyotasını zenginleştirir. Bu, sistemik kronik enflamasyonu baskılar ve yaşlanmayı yavaşlatır. Kronik stres, hücrelerin enerji santralleri olan mitokondrilere zarar verir. Meditasyon, doğada zaman geçirme veya nefes egzersizleri, stres hormonu kortizolü dengeler. Sakin bir zihin, hücre düzeyinde yaşlanma hızını yavaşlatır.
Yeterli su tüketimi, hücrelerin toksinlerden arınması, böbrek fonksiyonlarının korunması ve cildin elastikiyeti için şarttır. Yetersiz su alımı kanın koyulaşmasına ve kalbin daha fazla çalışmasına neden olur. Kemik yoğunluğunu korumak ve bağışıklığı güçlü tutmak için D vitamini, magnezyum ve B12 seviyeleri önemlidir. Hekim kontrolünde doğru takviye stratejisi eksiklikleri giderebilir. Sigara, alkol ve aşırı tuz gibi damar sağlığını bozan faktörlerden uzak durmak hayati önem taşır. Düzenli kardiyo egzersizleri damar esnekliğini korur.
Prof. Dr. Berrin Karadağ, hastalıklar başlamadan önlem almanın modern geriatrinin temel yasası olduğunu belirtti. Tansiyon, kan şekeri ve kolesterol takibi, damar sağlığını korur. Yaşa uygun sağlık taramaları ve aşılar, genetik riskleri belirleyip önleyici tedbirler alınmasını sağlar. En etkili tedavinin hastalıktan korunmak olduğunu vurgulayan Karadağ, düzenli hekim kontrollerinin erken teşhis ve önleme açısından kritik olduğunu ekledi.
Yorum Yap